ເປີດລາຍການຫຼັກ
Question book-4.svg ບົດຄວາມນີ້ຂາດການອ້າງອີງຈາກເອກະສານອ້າງອີງຫຼືແຫຼ່ງຂໍ້ມູນ. ກະລຸນາຊ່ອຍພັດທະນາບົດຄວາມນີ້ໂດຍຕື່ມແຫຼ່ງຂໍ້ມູນເປັນຕາເຊື່ອຖື. ເນື້ອຫາເຊິ່ງຂາດການອ້າງອີງອາດຖືກຄັດຄ້ານຫຼືນຳອອກ

ພາສາພະມ້າ ຫຼື ພາສາມຽນມາ (မြန်မာဘာသာ, MLCTS: myanma bhasa, [mjəmà bàðà]) ແມ່ນພາສາລາຊະການຂອງປະເທດພະມ້າ ຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາຍ່ອຍທິເບດ-ພະມ້າ ອັນເປັນສາຂາຍ່ອຍຂອງຕະກູນພາສາ ໂດຍເປັນພາສາແມ່ຂອງຄົນປະມານ 32 ລ້ານຄົນໃນພະມ້າ ແລະເປັນພາສາທີ່ສອງຂອງຊົນກຸ່ມນ້ອຍໃນພະມ້າ ແລະໃນປະເທດອິນເດຍ ປະເທດບັງກະລາເທດ ປະເທດມາເລເຊຍ ປະເທດໄທ ແລະສະຫະລັດອາເມລິກາ ພາສາພະມ້າເປັນພາສາທີ່ມີລະດັບສຽງ ຫຼືວັນນະຍຸກ ມີວັນນະຍຸກ 4 ສຽງແລະຂຽນໂດຍໃຊ້ອັກສອນພະມ້າ ເຊິ່ງດັດແປງຈາກອັກສອນມອນອີກເທື່ອໜຶ່ງ ແລະຈັດເປັນສະມາຊິກໃນຕະກູນອັກສອນພາມໝີ ລະຫັດ ISO 639 ສຳລັບພາສາພະມ້າຄື 'my' ແລະລະຫັດ SIL ຄື BMS

ພາສາພະມ້າ
မြန်မာဘာသာ 
ສຽງອ່ານ: mjànmà bàθà
ເວົ້າໃນ: ພະມ້າ ໄທ ບັງກະລາເທດ ມາເລເຊຍ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ອົດສະຕາລີ ລາວ ສິງຄະໂປ
ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ: 32 ລ້ານ (ພາສາແມ່) ແລະພາສາທີ່ສອງ 10 ລ້ານ 
ອັນດັບ: 29
ຕະກູນພາສາ: ຈີນ-ທິເບດ
 ຕະກູນພາສາຍ່ອຍທິເບດ-ພະມ້າ
  ພາສາກຸ່ມພະມ້າ-ໂລໂລ
   ພາສາພະມ້າ 
ລະບົບການຂຽນ: ອັກສອນພະມ້າ 
ສະຖານະທາງການ
ພາສາທາງການໃນ: ພະມ້າ
ຜູ້ວາງລະບຽບ: ຄະນະກຳມະການພາສາມຽນມາ
ລະຫັດພາສາ
ISO 639-1: my
ISO 639-2: bur (B)  mya (T)
ISO 639-3: mya 
Idioma birmano.png
ສາລານຸກົມພາສາ ສ່ວນນຶ່ງຂອງສາລານຸກົມພາສາ
Burmese character k.svg ບົດຄວາມນີ້ມີອັກສອນພະມ້າປາກົດຢູ່ ທ່ານອາດເຫັນເຄື່ອງໝາຍຄຳຖາມຫຼືສັນຍາລັກອື່ນແທນຕົວອັກສອນ ຫາກຄອມພິວເຕີຂອງທ່ານບໍ່ສາມາດສະແດງຜົນອັກສອນພະມ້າໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ

ພາສາຖິ່ນແລະສຳນຽງແກ້ໄຂ

ພາສາພະມ້າມາດຕະຖານຄືສຳນຽງຢ່າງກຸ້ງ ພາສາຖິ່ນໃນພະມ້າພາກເໜືອແລະພາກໃຕ້ຈະຕ່າງຈາກພາກກາງ ພາສາຖິ່ນໃນເຂດຍະໄຂ່ຫຼືອາຣະກັນ ຍັງມີສຽງ /ຣ/ ແຕ່ສຳນຽງຢ່າງກຸ້ງອອກສຽງເປັນ /ຍ/ ພາສາພະມ້າແບ່ງຢ່າງກວ້າງ ໆ ໄດ້ 2 ລະດັບ ຄືລະດັບທາງການໃຊ້ງານວັນນະຄະດີ ງານລາຊະການແລະວິທະຍຸກະຈາຍສຽງ ລະດັບບໍ່ເປັນທາງການໃຊ້ພາຍໃນຄອບຄົວແລະກັບເພື່ອນ ພະພິກສຸຊາວພະມ້າມັກເວົ້າກັນເອງດ້ວຍພາສາບາລີ ເຊິ່ງໄດ້ຮັຍອິດທິພົນຈາກພຸດທະສາສະໜາ

ລະບົບສຽງແກ້ໄຂ

ພະຍັນຊະນະແກ້ໄຂ

ສຽງສັດອັກສອນພະຍັນຊະນະໃນພາສາພະມ້າ (ສຽງແປ) ມີຢູ່ດ້ວຍກັນດັງຕໍ່ໄປນີ້

ຮິມຝີປາກທັງສອງ ຮິມຝີປາກລຸ່ມ-ແຂ້ວເທິງ ປຸ່ມເຫງືອກ ຫຼັງປຸ່ມເຫງືອກ
ແລະ ເພດານແຂັງ
ເພດານອ່ອນ ຜະໜັງຄໍ ບໍ່ມີທີ່
ສຽງກັກ ແລະ ສຽງຜະສົມສຽດແຊກ p b t d tɕʰ k ɡ ʔ  
ສຽງນາສິກ m n ɲ̥ ɲ ŋ̊ ŋ   ɴ
ສຽງສຽດແຊກ   θ (ð) s z ʃ   h  
ສຽງເປີດ   (ɹ) j (w̥) w  
ສຽງຂ້າງລິ້ນ   l  

ການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງແກ້ໄຂ

ພາສາພະມ້າບໍ່ມີລະບົບການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງທີ່ແນ່ນອນ ຄຳຫຼາຍຄົນສະກົດຕ່າງຈາກທີ່ອອກສຽງ ເຊັ່ນ ຄຳວ່າພະພຸດທະເຈົ້າ ອອກສຽງວ່າ pha-ya ແຕ່ຂຽນວ່າ bu-ya ການຖອດພາສາພະມ້າເປັນອັກສອນໂລມັງຈຶ່ງເຮັດໄດ້ຢາກແຕ່ພໍທີ່ຈະໃຊ້ການຖອດເປັນອັກສອນໂລມັງຂອງພາສາບາລີມາທຽບຄຽງໄດ້ ຫຼືບາງທີອາດໃຊ້ລະບົບ MLCTS

ໄວຍາກອນແກ້ໄຂ

ການຮຽງຄຳເປັນແບບ ປະທານ-ກຳ-ກິລິຍາ ຍົກເວົ້ນຄຳວ່າ ga (ເປັນ) ເຊິ່ງຈະວາງຕໍ່ຈາກປະທານຄຳສັບພະນາມປ່ຽນຕາມເພດແລະສະຖານະຂອງຜູ້ຟັງ ແມ່ນພາສາພະຍາງດຽວ ແຕ່ມີຮາກສັບແລະການເຕີມຄຳອຸປະສັກ ການຮຽງຄຳໃນປະໂຍກບໍ່ມີບຸບພະບົດ ສັນທານແຕ່ໃຊ້ການເຕີມປັດໄຈ

ຄຳຄຸນນະສັບແກ້ໄຂ

ຄຳຄຸນນະສັບມາກ່ອນຄຳນາມ ເຊັ່ນ chuo-dé lu (ສວຍງາມ + dé + ຄົນ = ຄົນງາມ) ຫຼືຕາມຫຼັງນາມ ເຊັ່ນ lu chuo (ຄົນງາມ) ການປຽບທຽບໃຊ້ຄຳອຸປະສັກ à-ຄຳຄຸນນະສັບ-ປັດໄຈ zon ຄຳຄຸນນະສັບບອກຈຳນວນ ຕາມຫຼັງຄຳນາມ

คำกริยาແກ້ໄຂ

รากศัพท์ของคำกริยามักเติมปัจจัยอย่างน้อย 1 ตัว เพื่อบอกกาล ความสุภาพ รูปแบบกริยา เป็นต้น ไม่มีการใช้คำสันธาน รูปกริยาไม่เปลี่ยนตามบุคคล จำนวน หรือเพศของประธาน ตัวอย่างเช่น คำกริยา sá (กิน) เป็น

  • sá-dè = กิน ปัจจัย dè ใช้แสดงปัจจุบันกาลหรือใช้เน้นย้ำ
  • sá-gè-dè = กินแล้ว ปัจจัย gè/kè แสดงอดีตแต่ไม่จำเป็นต้องใช้เสมอไป ปัจจัย dè ในที่นี้เป็นการเน้นย้ำ
  • sá-nei-dè = กำลังกิน nei เป็นอนุภาคแสดงว่าการกระทำนั้นกำลังเกิดขึ้น
  • sá-bi = กำลังกินอยู่ ปัจจัย bi นี้ใช้กับการกระทำที่ประธานเริ่มกระทำและยังไม่เสร็จสิ้น
  • sá-mè = จะกิน อนุภาค mè นี้ใช้แสดงอนาคตและยังไม่เกิดขึ้น
  • sá-daw-mè = จะกิน (ในไม่ช้า) อนุภาค daw ใช้กับเหตุการณ์ที่ใกล้จะเกิดขึ้น

คำนามແກ້ໄຂ

คำนามภาษาพม่าทำให้เป็นพหูพจน์โดยเติมปัจจัย dei (หรือ tei ถ้ามีเสียงตัวสะกด) อาจใช้ปัจจัย myà ที่แปลว่ามากได้ด้วย ตัวอย่างเช่น nwá = วัว nwá- dei = วัวหลายตัว จะไม่ใช้ปัจจัยแสดงพหูพจน์เมื่อมีการแสดงการนับคำนาม เช่น เด็ก 5 คน ใช้ว่า kelei (เด็ก) ngá (5) yauk (คน)

ลักษณนามແກ້ໄຂ

ภาษาพม่ามีลักษณนามเช่นเดียวกับภาษาจีน ภาษาไทย และภาษามลายู คำลักษณนามที่ใช้ทั่วไปได้แก่

  • bá ใช้กับคน (เฉพาะพระสงฆ์และแม่ชี)
  • hli ใช้กับสิ่งที่เป็นชิ้น เช่น ขนมปัง
  • kaung ใช้กับสัตว์
  • ku ใช้กับสิ่งไม่มีชีวิตโดยทั่วไป
  • kwet ใช้กับสิ่งที่บรรจุของเหลวเช่น ถ้วย
  • lóun ใช้กับวัตถุรุปกลม
  • pyá ใช้กับวัตถุแบน
  • sin หรือ zín ใช้กับสิ่งที่มีล้อ เช่นรถ
  • su ใช้กับกลุ่ม
  • ú ใช้กับคน (เป็นทางการ)
  • yauk ใช้กับคน (ไม่เป็นทางการ)

คำสรรพนามແກ້ໄຂ

คำสรรพนามที่เป็นรูปประธานใช้ขึ้นต้นประโยค รูปกรรมจะมีปัจจัย –go ต่อท้าย ตัวอย่างคำสรพนาม เช่น

  • ฉัน เป็นทางการ ผู้ชายใช้ kyaw-naw ผู้หญิงใช้ kyaw-myaไม่เป็นทางการใช้ nga พูดกับพระสงฆ์ใช้ da-ga หรือ da-be-daw (หมายถึง นักเรียน)
  • เธอ ไม่เป็นทางการใช้ nei หรือ min เป็นทางการใช้ a-shin หรือ ka-mya
  • เรา ใช้ nga-do
  • พวกคุณ ใช้ nei-do
  • เขา ใช้ thu
  • พวกเขา ใช้ thu-do
  • มัน หรือ นั่น ใช้ (ai) ha

คำศัพท์ແກ້ໄຂ

คำศัพท์ส่วนใหญ่มาจากภาษาตระกูลทิเบต-พม่า ศัพท์เกี่ยวกับศาสนา การศึกษา ปรัชญา รัฐบาลและศิลปะ ได้มาจากภาษาบาลีเป็นส่วนใหญ่ คำยืมจากภาษาอังกฤษมักเกี่ยวกับธุรกิจหรือการปกครองสมัยใหม่ คำยืมจากภาษาฮินดีมักเกี่ยวกับอาหารและการปรุงอาหาร

ເບິ່ງຕື່ມແກ້ໄຂ

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນແກ້ໄຂ

ວິກິພີເດຍ ສາລານຸກົມເສລີ ໃນພາສາພະມ້າ

ແມ່ແບບ:ທິເບດ-ພະມ້າ ແມ່ແບບ:ພາສາທາງການອາຊຽນ