Difference between revisions of "ປະເທດໄທ"

(Thelinguis moved page ประเทศไทย to ປະເທດໄທ over redirect)
== ຊື່ຮຽກ ==
{{see also|ສະຫຍາມ}}
ຊາວຕ່າງຊາດເອິ້ນ[[ອານາຈັກອະຍຸທະຍາ|ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ]]ວ່າ "ສະຫຍາມ" ເມື່ອຮາວ ຄ.ສ. 1457 ເດີມປະເທດໄທກໍເຄີຍໃຊ້ຊື່ວ່າເດີມປະເທດໄທກໍ່ເຄີຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ສະຫຍາມ ມາແຕ່ລັດຊະການພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວມາແຕ່ຣັດຊະການພຣະບາດສົມເດັດພຣະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໂດຍປາກົດໃຊ້ເປັນຊື່ປະເທດຊັດເຈນໃນໂດຍຜາກົດໃຊ້ເປັນຊື່ປະເທດຊັດເຈນໃນ ຄ.ສ. 1856 ແຕ່ຄົນໄທບໍ່ເຄີຍຕົນເອງວ່າ "ສະຫຍາມ" ຫຼື "ຊາວສະຫຍາມຢ່າງຊາວຕ່າງຊາດຫຼືຊື່ປະເທດຢ່າງເປັນທາງການໃນສະໄໝນັ້ນເລີຍ ສ່ວນຄຳວ່າ "ຄົນໄທ" ນັ້ນ ຈົດໝາຍລາລູແບໄດ້ບັນທຶກຊັດເຈນວ່າຈົດໝາຍລາລູແບຣ໌ໄດ້ບັນທຶກຊັດເຈນວ່າ ຊາວອະຍຸທະຍາຮຽກຕົນເອງເຊັ່ນນັ້ນມາດົນແລ້ວຊາວອະຍຸດທະຍາຮຽກຕົນເອງເຊັ່ນນັ້ນມາດົນແລ້ວ
 
ຕໍ່ມາເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1939 ລັດຖະບານຣັດຖະບານ[[ແປກ ພິບູນສົງຄາມ|ຈອມພົນປ. ພິບູນສົງຄາມ]] ອອກປະກາດສຳນັກນາຍົກລັດຖະມົນຕີວ່າດ້ວຍລັດນິຍົມອອກປະກາດສຳນັກນາຍົກຣັດຖະມົນຕຣີວ່າດ້ວຍຣັດນິຍົມ ສະບັບທີ 1 ປ່ຽນຊື່ປະເທດ ພ້ອມກັບຮຽກປະຊາຊົນແລະສັນຊາດ ຈາກ "ສະຫຍາມ" ມາເປັນ "ໄທ" ເຊິ່ງຈອມພົນປ. ຕ້ອງການບອກວ່າດິນແດນແມ່ນຂອງຊາວໄທ ບໍ່ແມ່ນເຊື້ອຊາດອື່ນ ຕາມລັດທິຊາດນິຍົມໃນເວລານັ້ນ ໂດຍໃນຊ່ວງຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນກັບເປັນສະຫຍາມເມື່ອປີໂດຍໃນຣະຍະຕໍ່ມາໄດ້ປ່ຽນກັບເປັນສະຫຍາມເມື່ອປີ ພ.ສ. 2488 ແຕ່ກໍໄດ້ປ່ຽນກັບມາເປັນຊື່ໄທອີກຄັ້ງເມື່ອແຕ່ກໍ່ໄດ້ປ່ຽນກັບມາເປັນຊື່ໄທອີກຄັ້ງເມື່ອ ພ.ສ. 2491 ເຊິ່ງແມ່ນຊ່ວງຈອມພົນປເຊິ່ງແມ່ນຣະຍະຈອມພົນປ. ແມ່ນນາຍົກລັດຖະມົນຕີແມ່ນນາຍົກຣັດຖະມົນຕຣີ ການປ່ຽນຊື່ໃນຄັ້ງນີ້ຍັງປ່ຽນຈາກ "Siam" ໃນພາສາອັງກິດແລະພາສາຝະລັ່ງໃນພາສາອັງກິດແລະພາສາຝະຣັ່ງ ແມ່ນ "Thaïlande" ໃນພາສາຝະລັ່ງແລະໃນພາສາຝະຣັ່ງແລະ
"Thailand" ໃນພາສາອັງກິດຢ່າງໃນປັດຈຸບັນ ຢ່າງໃດກໍຕາມຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຊື່ ສະຫຍາມ ຍັງຄົງເປັນທີຮູ້ຈັກທັງໃນແລະຕ່າງປະເທດ ຊື່ປະເທດໄທໃນພາສາອັງກິດມັກຖືກຈຳສັບສົນກັບໄຕ້ຫວັນຢູ່ບ່ອຍໆຊື່ປະເທດໄທໃນພາສາອັງກິດມັກຖືກຈຳສັບສົນກັບໄຕ້ຫວັນຢູ່ເລື້ອຍໆ
 
== ປະຫວັດສາດ ==
 
=== ຍຸກກ່ອນປະຫວັດສາດ ===
ໃນອະດີດ ພື້ນທີ່ເຊິ່ງປະຈຸບັນເປັນປະເທດໄທນັ້ນມີມະນຸດເຂົ້າມາຢູ່ອາໄສຕັ້ງແຕ່ພື້ນທີ່ເຊິ່ງປັດຈຸບັນເປັນປະເທດໄທນັ້ນມີມະນຸດເຂົ້າມາຢູ່ອາໄສຕັ້ງແຕ່[[ຍຸກຫິນເກົ່າ]] ຄືຮາວ 20,000 ປີທີ່ແລ້ວ ພູມິພາກດັງກ່າວໄດ້ຮັບອິດທິພົນທາງວັດທະນະທຳແລະທາງສາສະໜາຈາກອິນເດຍພູມິພາກດັ່ງກ່າວໄດ້ຮັບອິດທິພົນທາງວັດທະນະທຳແລະທາງສາດສະໜາຈາກອິນເດຍ ນັບຕັ້ງແຕ່[[ອານາຈັກຟູນັນ]] ເມື່ອຮາວຄິດສະຕະວັດທີ່ເມື່ອຮາວຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ່ 1 ແຕ່ສຳລັບລັດຂອງຄົນໄທແລ້ວແຕ່ສຳຣັບຣັດຂອງຄົນໄທແລ້ວ ຕາມຕຳນານໂຍນົກໄດ້ບັນທຶກວ່າ ການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກຂອງຄົນໄທຄັ້ງທຳອິດເກີດຂຶ້ນເມື່ອຮາວການກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກຂອງຄົນໄທຄັ້ງແຮກເກີດຂຶ້ນເມື່ອຮາວ ພ.ສ. 1400
 
=== ອານາຈັກສຸໂຂໄທ ===
{{see also|ອານາຈັກສຸໂຂໄທ}}
ພາຍຫຼັງການລົ່ມສະຫຼາຍຂອງ[[ຈັກກະວັດຂະແມ|ຈັກກະວັດຂະເໝນ]] ເມື່ອຕົ້ນຄິດສະຕະວັດທີ່ເມື່ອຕົ້ນຄຣິສຕະສະຕະວັດທີ່ 13 ເຮັດໃຫ້ເກີດລັດໃໝ່ຂຶ້ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນເວລາໄລ່ເລ່ຍກັນເຮັດໃຫ້ເກີດຣັດໃໝ່ຂຶ້ນເປັນຈຳນວນຫຼາຍໃນເວລາໄລ່ເລ່ຍກັນ ອາທິ [[ກຸ່ມຊາດພັນໄທ-ກະໄດ|ຊາວໄທ]] [[ມອນ]] [[ຂະເໜນ]]ແລະ[[ມາເລ|ມະລາຢູ]] ນັກປະຫວັດສາດໄທເລິ່ມຖືເອົາສະໄໝອານາຈັກສຸໂຂໄທນັກປະຫວັດສາດໄທເຣີ່ມຖືເອົາສະໄໝອານາຈັກສຸໂຂໄທ ນັບຕັ້ງແຕ່ ພ.ສ. 1781 ເປັນຈຸດເລິ່ມຕົ້ນຂອງປະຫວັດສາດໄທເປັນຈຸດເຣີ່ມຕົ້ນຂອງປະຫວັດສາດໄທ ເຊິ່ງກົງກັບສະໄໝຣຸ່ງເຣືອງຂອງເຊິ່ງກົງກັບສະໄໝຮຸ່ງເຮືອງຂອງ[[ອານາຈັກລ້ານນາ]]ແລະ[[ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ]] ອານາຈັກສຸໂຂໄທມີການປົກຄອງ ປິຕຸລາຊາປິຕຸຣາຊາ ຫຼື ພໍ່ປົກຄອງລູກທີ່ຜູ້ປົກຄອງໄກ້ຊິດກັບຜູ້ໃຕ້ປົກຄອງ ອານາຈັກສຸໂຂໄທແຜ່ຂະຫຍາຍດິນແດນອອກໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນລາຊະສະໄໝພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດອານາຈັກສຸໂຂໄທແຜ່ຂະຫຍາຍດິນແດນອອກໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນຣາຊະສະໄໝພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາຣາດ ຜູ້ປະດິດອັກສອນໄທ ແຕ່ສະຖຽນລະພາບຂອງອານາຈັກໄດ້ອ່ອນແອລົງພາຍຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພະອົງແຕ່ສະຖຽນຣະພາບຂອງອານາຈັກໄດ້ອ່ອນແອລົງພາຍຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພຣະອົງ ລາຊະສະໄໝຣາຊະສະໄໝ[[ພະມະຫາທຳມະລາຊາທີ່ 1|ພະຍາລິໄທ]]ມີການປ່ຽນຮູບແບບການປົກຄອງມາເປັນທຳມະລາຊາມີການປ່ຽນຮູບແບບການປົກຄອງມາເປັນທຳມະຣາຊາ ຈາກການຮັບອິດທິພົນຂອງສາສະໜານິກາຍເຖຣະວາດແບບລັງກາວົງ ອານາຈັກສຸໂຂໄທເສື່ອມລົງແລະຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງ[[ອານາຈັກອະຍຸທະຍາ|ອານາຈັກອະຍຸດທະຍາ]]
 
==ພູມິປະເທດ ພູມິອາກາດແລະສິ່ງແວດລ້ອມ==
໓໗

edits